( فهرست مطالب جلد سوم ) ترجمه و تفسير نهج البلاغه سر فصل موضوعاتى كه با علامت ( ) مشخص شده است از متن خطب است مطالب صفحه متن خطبهء چهارم 3 ترجمه خطبهء چهارم 4 تفسير عمومى خطبهء چهارم 5 و قر سمع لم يفقه الواعية و كيف يراعى النبأة من اصمته الصيحة 5 عوامل گرديدن تكاملى را خنثى نكنيم 5 سه نظريه در مسئله عوامل - يكم - دوّم - سوّم 5 عوامل اساسى براى حركت و بفعليت رسيدن نوع يكم - نوع دوّم - نوع سوّم 7 - 6 ديگر هيچ صدائى انسان ساز براى شنيده شدن طنين نمىاندازد 10 تقسيم جوامع : يكم - دوّم - سوّم 11 - 10 ربط جنان لم يفارقه الخفقان 12 ما زلت انتظر بكم عواقب الغدر و اتوسمكم بحلية المغترين 14 داستان ناكثين ( پيمان شكنان ) 15 تحليل داستان پيمان شكنان 17 1 - بحثى در ماهيت بيعت و لزوم آن براى رشد و اعتلاى انسانى 18 2 - آزادى اساسىترين عنصر پيمان مقدس 19 3 - جوامع امروزى دليلى براى لزوم بيعت ( پيمان مقدس ) نمىبينند 20 موضوع و مسئله رهبرى . توضيح يكم - دوّم 20